[:fa]مدیریت بیماری سفیدک پودری انگور[:]


[:fa]

مدیریت بیماری سفیدک پودری انگور

بخش اول: اطلاعات بیماري

 اهمیت و ضرورت

بیماري سفیدك پودري (حقیقی یا سطحی) انگور، از جمله مخرب ترین بیماري هاي انگور در اغلب تاکستان هاي جهان است. در ایران، 55 تا 60 درصد از تاکستان هاي کشور عامل این بیماري وجود دارد. این بیماري می تواند در تمام مراحل رشد، به گیاه خسارت وارد کند و باعث کاهش کمی و کیفی محصول، افزایش هزینه هاي تولید و کاهش طول عمر درخت انگور شود. براي اولین بار در سال 1834 میلادي از آمریکاي شمالی و سپس در سال 1845 از اروپا گزارش گردید و به سرعت به سایر قاره ها انتشار یافت (1978, Lafo & Built .(این بیماري در ایران ابتدا در سال 1251 از ارومیه گزارش شد (اشکان، 1385 ) . قارچ عامل این بیماري می تواند تمام بافت هاي سبز انگور از جمله، هر دو سطح برگ، دم برگ، خوشه، سرشاخهو میوه را مورد حمله قرار داده و آسیب جدي وارد کند.

عامل بیماري:

قارچ عامل بیماري از رده آسکومیست ها و یک انگل اجباري است. در مرحله جنسی necator Uncinula (necator Erysiphe (و در فرم غیرجنسی یا کنیدي دار،  tuckeri Oidium نامیده می شود.

مناطق انتشار:

بیماري سفیدك پودري انگور در اغلب تاکستان هاي ایران از جمله، در استان هاي آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اصفهان، چهارمحال و بختیاري، خراسان رضوي، خراسان شمالی، زنجان، سمنان، فارس، قزوین، کردستان، کهگیلویه و بویراحمد، مرکزي، همدان و لرستان گزارش شده است.

چرخه بیماري:

از دیدگاه همه گیرشناسی در فصول بهار و تابستان، دو منبع اینوکولوم قارچ یا منبع شروع آلودگی وجود دارد. به عبارتی قارچ بیمارگر به دو صورت زمستان گذرانی می کند. در مناطق معتدل تا نیمه گرم، زمستان گذرانی قارچ عامل بیماري به صورت میسلیوم درون جوانه هاي آلوده می باشد. در فصل بهار، اولین علایم، به صورت یک لایه پودري سفید آردي شکل روي برگ ها ظاهر می شود. بدین ترتیب، میسلیوم ها در سطح پهنک برگ مستقر شده و با ارسال مکینه به درون سول هاي اپیدرم، خود را تثبیت می کنند و با تشکیل کنیدیوفورهاي حامل کنیدي (غیرجنسی) و انتشار آن بوسیله باد و سایر ناقلین، عامل آلودگی هاي بعدي در طول فصل می باشند. کنیدي ها براي جوانه زنی نیاز به آب ندارند و با بخار آب موجود در هوا نیز شروع به جوانه زنی می کنند (شکل 1 و 2.( در مناطق با آب و هواي معتدل تا سرد (اکثر مناطق موکاري کشور)، فرم غالب زمستان گذران قارچ بیمارگر، به صورت کلیستوتیس، در پوسته و برگ هاي ریخته شده پاي درختان و رها شدن آسکوسپورهاي هوازاد (جنسی) از کلیستوتسیوم ها و انتشار بوسیله باد، باران و ادوات کشاورزي است. به عبارتی، رها شدن آسکوسپورها یا اینوکولوم اولیه بیماري، تدریجی است و گاهی تا اواخر تیر ماه طول می کشد (شکل 1 و 2 .( ظاهر شدن اولین نشانه هاي بیماري حدودا از اواسط اردیبهشت ماه بوده و تا پایان مهر ماه ادامه دارد و این زمان بسته به شرایط اقلیمی منطقه می تواند از سالی به سال دیگر متفاوت باشد.

[us_single_image image=”8160″ align=”center”]
[us_single_image image=”8161″ align=”center”]

علائم بیماري:

علائم بیماري روي تمام اندام هاي هوایی درخت انگور شامل برگ، شاخه، خوشه و میوه ظاهر می شود.

علائم بیماري در برگ:

مشخص ترین علامت بیماري روي برگ ها ظاهر می شود. اگر برگ هاي جوان و در حال رشد آلوده شوند، رشد آنها متوقف شده و سطح آنها چروکیده و پیچ و تاب می خورند. هر دو سطح برگ می تواند در تمام مراحل رشد مورد حمله قرار گرفته و آلوده شوند. سطح برگ ها از لکه هاي سفید رنگی پوشانده می شود که بعدا روي آنها را پوشش آردي حاوي میسلیوم، بوجود می آید. در شرایط گرم و خشک سطح برگ ها به طرف بالا لوله شده و برگ هاي به شدت آلوده در فصل تابستان قهوه اي رنگ و دچار خزان زودرس می شوند (شکل 3 ) اگر دمبرگ و دمگل اصلی مورد حمله قرار گیرد، ترد و شکننده می شوند.

[us_single_image image=”8162″ align=”center”]

علائم بیماري در سرشاخه

روي شاخه هاي جوان و سبز، لکه هایی با پوشش سفید آردي مایل به خاکستري پوشانده می شود. رنگ این لکه ها بر روي شاخه هاي یک ساله اي که به خواب زمستانی رفته اند، قهوه اي تیره تا سیاه رنگ است که به راحتی قابل تشخیص هستند (شکل 4 ) .

[us_single_image image=”8163″ align=”center”]

علائم بیماري در خوشه و میوه

اگر خوشه هاي گل مورد حمله قارچ قرار گیرند، گل ها تلقیح نشده و می ریزند و یا تشکیل میوه دچار اختلال می شود. حبه هاي انگور در تمام مراحل رشد به بیماري حساسیت دارند و در صورت آلودگی، روي آنها را گرد سفید خاکستري می پوشاند. در صورتی که میوه قبل از رسیدن آلوده شود، حبه هاي انگور ترش مانده و به رشد طبیعی نمیرسند و بعداً نیز ترك می خورند. اگر آلودگی خوشه انگور در حین رسیدن میوه باشد، رشد پوست حبه هاي انگور به دلیل پوشیده شدن توسط پوشش آردي، متوقف شده ولی گوشت میوه به رشد خود ادامه داده درنتیجه حبه هاي انگور ترك خورده، دانه و گوشت میوه خارج می شود. چنین میوه هایی، توسط قارچ هایی از قبیل کپک خاکستري مورد حمله قرار گرفته و علاوه بر افزایش خسارت، داراي ظاهري کثیف بوده و به هیچ وجه بازار پسند نیستند. حبه هاي انگورهاي سیاه در اثر ابتلا به این بیماري، رنگ خود را از دست می دهند و هنگام برداشت، ظاهري مات و لکه دار خواهند داشت (شکل 5 )

[us_single_image image=”8164″ align=”center”]

بخش دوم: دستورالعمل اجرایی کنترل

 پایش و ردیابی:

بهترین زمان مبارزه، به محض مشاهده اولین نشانه هاي بیماري است. از این رو پایش و ردیابی اهمیت زیادي دارد. قارچ بیمارگر از دماي 5 تا 10 درجه سلسیوس شروع به فعالیت می کند و دماي بهینه براي رشد و توسعه بیماري 18 تا 27 درجه سلسیوس است. توسعه شدید بیماري در دماي بیش از 16 درجه سلسیوس و رطوبت بالاي 40 درصد، در هواي ابري و عدم تهویه مناسب باغ اتفاق می افتد. بر این اساس، به منظور آگاهی از زمان فعالیت قارچ بیمارگر، پایش و ردیابی تاکستان ها در ابتداي شروع فصل رشد و همچنین استفاده از دیتالاگرها، به منظور ثبت دما و رطوبت، اهمیت قابل توجهی دارد. دماي بیش از 35 درجه سلسیوس و باران سبب توقف فعالیت قارچ می شود.

کنترل مکانیکی و زراعی

  • هنگام احداث تاکستان جدید به خصوص در مناطقی که بیماري سفیدك پودري خسارت بار است، تا حد امکان، مکانی انتخاب شود که هوا به خوبی جریان داشته و بوته ها در معرض تابش خورشید قرار گیرند.
  • در مناطقی که به لحاظ اقلیمی امکان پذیر است، هنگام احداث باغ از سیستم پاچراغی یا روسیمی (کوردون) استفاده شود. در این صورت هوا در لابه لاي اندام هاي هوایی به خوبی جریان می یابد و دریافت نور خورشید بیشتر شده و شرایط براي توسعه بیماري نامساعد می شود.
  • از آن جا که منابع آلودگی اولیه بیماري در سطح شاخه هاي سال قبل زمستان گذرانی می کنند لذا لازم است پس از هرس بهاره و حذف این شاخه ها، کلیه اندام هاي هرس شده جمع آوري و سوزانده و یا به طرق رایج منطقه امحاء شوند.
  • در فصل بهار، انجام هرس سبز روي شاخه هاي متراکم، باعث جلوگیري از تجمع رطوبت در بین شاخ و برگ شده که این امر ضمن افزایش تهویه، کاهش بیماري را به دنبال دارد.
  • تعادل در کوددهی؛ آبیاري و اجتناب از دادن کودهاي ازته بیش از نیاز، مانع خسارت بالاي این بیماري می شود.
  • از بین بردن علف هاي هرز براي تهویه مناسب تاکستان توصیه می شود.
  • استفاده از ارقام مقاوم (مانند: قره شانی، آغ شانی و قره شیره) در هنگام احداث تاکستان جدید

کنترل شیمیایی:

در صورت نیاز به مبارزه شیمیایی، می توان از قارچ کش هاي توصیه شده در فهرست سموم مجاز کشور طبق جدول 1 استفاده کرد.

[us_single_image image=”8165″ align=”center”]

گوگرد یکی از قارچ کش هاي موثر براي کنترل این بیماري است. البته گوگرد در برخی شرایط آب و هوایی محدودیت مصرف دارد. گوگرد در دماي بین 25 تا 30 درجه سلسیوس بیشترین کارایی را داشته و در دماي کمتر از 14 درجه سلسیوس در کنترل سفیدك پودري تاثیري کمی دارد. مصرف گوگرد در دماي بالاتر از 30 درجه سلسیوس ممکن است باعث گیاه سوزي شده و در 35 درجه سلسیوس یا بالاتر نیز به هیچ وجه توصیه نمی شود. گوگرد معمولا به شکل گرد یا پودر وتابل استفاده می شود که فرم گرد آن مناسب مناطق داراي آب و هواي خشک و فرم پودر وتابل آن مناسب مناطق مرطوب است. ضروري است که باغداران، نوع سم مصرفی را هر ساله تغییر دهند تا امکان بروز مقاومت عامل بیماري به قارچ کش ها کاهش یابد. سمپاشی باید در مواقعی که هوا آرام و بدون باد و باران است انجام گیرد. صبح زود یا هنگام غروب آفتاب بهترین زمان سم پاشی است. در صورتی که احتمال وقوع بارندگی در 1 تا 2 روز آینده یا حتی چند روز آینده قابل پیش بینی باشد، بهتر است انجام سمپاشی به بعد از وقوع بارندگی ها موکول شود. رعایت دقیق میزان دز توصیه شده قارچ کش بسیار ضروري است.

زمان سمپاشی:

در باغات داراي سابقه آلودگی، سم پاشی با یکی از قارچ کش هاي مندرج در جدول 1 و با نظر کارشناس حفظ نباتات منطقه، در سه نوبت به ترتیب زیر انجام می شود: –

  • نوبت اول: درست قبل از تورم جوانه ها
  • نوبت دوم: بعد از ریختن گلبرگ ها و تشکیل میوه
  • نوبت سوم: دو تا سه هفته پس از سم پاشی نوبت دوم که مصادف است با ظاهر شدن غوره هاي ترش

بخش سوم: منابع

  1. بختیاري، م. و خباز جلفایی، ح. (1396 ) دستورالعمل کنترل بیماري سفیدك پودري انگور. موسسه تحقیقات گیاهپزشکی کشور
  2. بهداد، الف و حسن پور، ح. (1377 ) . بیماري سفیدك پودري انگور و آزمایش چند قارچ کش علیه آن در اصفهان. سیزدهمین کنگره گیاهپزشکی ایران، آموزشکده کشاورزي کرج. کرج
  3. کربلایی خیاوي، ح. (1383) . بررسی تاثیر چند قارچ کش در کنترل بیماري سفیدك پودري مو. شانزدهمین کنگره سیزدهمین کنگره گیاهپزشکی ایران، دانشگاه تبریز، تبریز
  4. کربلایی خیاوي، ح. (1393 ) . بیواکولوژي قارچ عامل سفیدك پودري انگور در منطقه مشکین شهر، انتشارات سازمان جهاد کشاورزي استان اردبیل
  5. کریمی شهر، م و نیازي، خ (1389 ) . گزارش هاي پروژه تحقیقاتی بررسی کارایی چند قارچ کش جدید روي بیماري سفیدك پودري انگور. انتشارات مرکز تحقیقات کشاورزي و منابع طبیعی استان خراسان رضوي
  6.  Anon.1988. Compendium of Grape Diseases, E d. Roger, C.Person and Austin, C. Goheen,   Cornell state University, APSPress, 92 PP
  7. Barrios, G; Ballve A; Sastre, C; Virgili, A. 1988. Testing the efficacy of fungicides in the control of powdery mildew of grape (Uncinula necator (Schw) Burr). Fulls d’Informacio Tecnica.        1988, No. 149, 4 pp.
  8. Bolay.A; Ancay, A; Antonin. P; Epard. S; Linder. C. 1993. Powdery mildew of grape vine. Results of fungicide field trials in the French speaking part Switzerland in 1992. Revue Suisse de Viticulture, d’ Arboriculture et d’ Horticulture. 1993, 25: 4, 249-254.
  9. Bulit, J. and Lafon, R. 1978. Powdery Mildew of the Vine. pp. 525-548. In: Spencer. D.M. (ed.) The powdery mildews. Academic Press. New York.
  10. Halleen, F. and Holz, G. 2001. An overview of the biology, epidemiology and control of Uncinula necator (Powdery Mildew) on grapevine. South Africa Journal Enology and Viticulture 2: 111- 121.
  11. Pearson, R.C. and D.M. Gadoury. 1987. Cleistothecia, the source of primary inoculum for grape powdery mildew in New York. Phytopathology. 77: 1509-1514.
[:]

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مشاوره رایگان