[:fa]

[us_page_title font=”body” el_class=”title4″]

اسید هیومیک چگونه تشکیل می شود

برخی تصور میکردند هر موجود زنده بعد از مرگ به عناصر تشکیل دهنده اش تجزیه میشود. گرچه این سخن تا حدود زیادی درست می باشد، ولی از چند دهه گذشته زیست شناسان متوجه شده اند که تجزیه بافت های مرده موجودات همیشه بطور کامل انجام نمیشود. لااقل در شرایط ویژه ای میکروارگانیسم های تجزیه کننده مواد آلی، پلیمر های ویژه ای می سازند که به تشکیل نفت، زغال سنگ و یا مواد هیومیکی منجر می شود.

اگر یکصد کیلوگرم بافت گیاهی، مثلاً برگ خشک را در زیر لایه نازکی از خاک قرار دهید و گرما، رطوبت و اکسیژن کافی برای آن تأمین کنید ظرف مدت چند ماه که در بهترین شرایط کمتر از یک فصل نیست، پس‌مانده‌های گیاهی به 15 کیوگرم کمپوست تبدیل می‌شوند. کمپوست در واقع ماده ارگانیک نیمه تجزیه شده است و با چشم غیر مسلح می‌توان بافت‌های گیاهی را در آن تشخیص داد.

چنانچه روند تجزیه ادامه یابد میکرو ارگانیسم‌های تجزیه کننده موجود در خاک که عمدتاً از قارچ‌های میکروسکوپی می‌باشند سرانجام درمدت زمانی که هیچگاه کمتر از یکسال نخواهد بود از 15 کیلوگرم کمپوست چیزی حدود 3 کیلوگرم ماده نرم قهوه‌ای رنگ به جای می‌گذارند که به آن هوموس گفته می‌شود. در هوموس با چشم غیرمسلح شما آثاری از بافت گیاهی مشاهده نمی‌کنید. اما در زیر میکروسکوپ سلول‌های گیاهی قابل شناسایی هستند.

[us_single_image image=”5228″ size=”us_600_600_crop” style=”shadow-2″ onclick=”lightbox” animate=”afc” animate_delay=”0.8″]
[us_single_image image=”5224″ size=”us_600_600_crop” style=”shadow-2″ onclick=”lightbox” animate=”afc” animate_delay=”0.6″]

بنابراین هوموس نیز مراحل میانی تجزیه را طی می‌کند. اگر مجدداً شرایط مناسب برای فعالیت میکروارگانیسم‌ها یعنی گرما، رطوبت، اکسیژن و مواد معدنی فراهم باشد، از 3 کیلوگرم هوموس در دوره‌ای که ممکن است به ده‌ها و یا صدها سال نیز برسد، سرانجام چیزی حدود 1 کیلوگرم ماده سیاه رنگ مایل به قهوه‌ای به نام هیومیک اسید تشکیل خواهد شد.

مواد هیومیکی نام خود را از هوموس گرفته‌اند. از آنجا که این ماده ph اسیدی ضعیف( 3/8 تا 5) دارد و مشتق از هوموس می‌باشد به نام هیومیک اسید هم شناخته میشود. اما حقیقتاً هیچ شباهتی به اسیدهای شناخته شده چه معدنی و چه آلی ندارد. موادهیومیکی در واقع طیف وسیعی از ترکیبات آلی- معدنی گوناگون نظیر اسیدهای آمینه، پتیدها، فنول‌ها، آلدئیدها و اسیدهای نوکلئیک در پیوند با انواع کاتیون‌ها می‌باشند که مجموعاً ترکیب بسیار پیچیده‌ و شگفت‌انگیزی را ساخته‌اند که می‌توانند میلیو‌ن‌ها سال در طبیعت دوام بیاورد و اعمال بسیار شگرفی انجام دهد که قابل قیاس با هیچ ترکیب دیگری نیست. در همه خاک‌های کشاورزی هیومیک اسید بطور طبیعی وجود دارد و در واقع 80 درصد مواد ارگانیک خاک را تشکیل می‌دهد. میزان ایده‌آل مواد آلی در خاک‌های کشاورزی بین 4 تا 6 درصد است.

در خاک‌های کشاورزی اروپا این میزان بین 2 تا 4 درصد و در بعضی از نقاط اروپای شرقی نظیر اوکراین به 6 درصد می‌رسد. اما در سرزمین‌های خشک و کویری، ماده آلی خاک و به تبع آن هیومیک اسید بسیار ناچیز می‌باشد. بطوریکه به جز نوار ساحلی شمال، میزان ماده آلی خاک در اکثر نقاط کشور ما زیر 1 درصد و در بسیاری نقاط حتی زیر 0/1 درصد است و ملاحظه می‌کنید که هیومیک اسید چیز تازه‌ای نیست و تقریباً در همه خاک‌ها و آب‌های کره زمین کم و بیش وجود دارد

چرا از هیومیک اسید استفاده می کنیم

هیومیک اسید بر روى خاك و خصوصیات خاك تاثیر مى­گذارد و ذرات خاك را مى شکند. هیومیک اسید موجب افزایش تهویه خاك، افزایش ظرفیت نگهداشت آب در خاك، افزایش فعالیت میکروبى خاك و بهبود اثرات سوء ناشى از کاربرد کودهاى شیمیایى مى شود. هیومیک اسید با افزایش قدرت تقسیم سلولی ریشه، افزایش سنتز کلروفیل و تقویت فعالیت هورمونی و آنزیمی گیاهان باعث بهبود جذب عناصر غذایی و حاصلخیزی بیشتر خاک می گردد. اسيد هيوميك در ريشه زايی نقش عمده ای داشته و عموما در باغات در زمان کاشت نهال با خاک مخلوط می گردد و با توليد بيشتر اسيدهای نوکلئيك و اسيدهای آمينه تكثير سلولی را در کل گياه و بخصوص در ريشه­ها افزايش میدهد اين مواد با حفظ رطوبت از طريق پيوند با مينرالهای خاک و کنترل دمای اطراف ريشه از يك سو و از سوی ديگر با افزايش متابوليسم و نفوذ پذيری جدار سلولها باعت افزايش فرايند جذب در ريشه می شوند

فواید هیومیک اسید

  1.  ساختار خاک را بهبود می‌بخشد
  2. به ریشه‌زایی بهتر کمک می‌کند
  3. باعث نگهداری بیشتر آب در خاک می‌شود.
  4. به رشد سریع باکتری‌های مفید در خاک کمک می‌کند
  5. به انحلال و آزادسازی عناصر ماکرو و میکرو کمک کرده و در نتیجه نیاز به کودهای شیمیایی را به نحو محسوسی کاهش می‌دهد
  6. مقاومت به شوری را افزایش می‌دهد
  7. مقاومت به کم‌آبی را افزایش می‌دهد
  8. مقاومت به سرما را افزایش می‌دهد
  9. از سمیّت کودها و عناصر اضافی موجود در خاک می‌کاهد
  10. دوام اثر آن زیاد است و تا چند سال اثر آن در خاک باقی می‌ماند
  11. مقاومت گیاه را در مقابل انواع بیماری‌ها افزایش داده و نیاز به مصرف سموم را به نحو محسوسی کاهش می‌دهد
  12. سرعت جوانه‌زنی بذر را افزایش می‌دهد
  13.  PH اسیدی این محصول به اصلاح خاک‌های قلیایی کمک می‌کند
  14. با طبیعت سازگار است و خطری برای گیاه و یا محیط زیست ندارد
  15. به حفظ توازن خاک کمک می‌کند
  16. به بهبود کیفیت محصول کمک می‌کند
  17. هیومیک اسید بهترین کلاتور طبیعی است
[us_single_image image=”5245″ style=”shadow-2″ animate=”afc” animate_delay=”0.4″]

افزایش مقاومت گیاه با استفاده از هیومیک اسید

افزایش مقاومت گیاه توسط هیومیک اسید نیز ساز و کارهای متعددی دارد. شاید مهمترین آنها رشد و تکثیر سریع موجودات ذره‌بینی مفید خاک باشد که هم بصورت رقابتی فضا را برای میکروارگانیسم‌های بیماریزا نامساعد می‌کنند و هم با آنتی‌بیوتیکها و الکالوئیدهای تولیدی خود آنها را از بین می‌برند. جالب است بدانید که نخستین آنتی‌بیوتیکهایی که در طب بکار رفت مانند پنی‌سیلین، استرپتومایسین، وانکومایسین و… همگی از قارچ‌های خاکزی گرفته شده بودنداین قارچها آنتی بیوتیک‌های تولیدی را برای مقابله با دشمنان خود بکار می‌برند.
جذب آنها توسط ریشه این امکان را به گیاه می‌دهد که با برخی از مهاجمین روی سطح خاک نیز مبارزه کند. قبلاً اشاره شد که میکروارگانیسم‌های خاکزی و بخصوص قارچ‌های میکروسکوپی لایه نازکی را در اطراف ریشه گیاهان ایجاد مي‌کنند که بعنوان محافظ ریشه در مقابل میکروارگانیسم‌های مزاحم و حتی نماتدها عمل می‌کند. از همه اینها که بگذریم افزایش ضخامت دیواره سلولی نفوذ عوامل آسیب‌رسان را کاهش می‌دهد. ازدیاد حجم ریشه‌ها نیز که با واسطه هیومیک اسید ایجاد می‌شود، سبب بهبود جذب همه عناصر و بالا رفتن مقاومت درونی گیاه در مقابل بیماریها می‌شود

[us_single_image image=”5240″ size=”us_600_600_crop” style=”shadow-2″ animate=”afc” animate_delay=”0.4″]

تأثیر هیومیک‌ اسید در جلوگیری از سرمازدگی گیاه

سرمازدگی نیز از مشکلات شایع در مناطق خشک و کویری است که بدلیل کمبود رطوبت و اختلاف شدید دمای شب و روز ایجاد می‌شود. هر سال بخش زیادی از محصولات کشاورزی ما به این دلیل از بین می‌رود. تا بحال هیچ راه حل قاطع و جامعی برای این مشکل یافت نشده است. اما هیومیک اسید با ساز و کارهایی که ذکر خواهد شد می‌تواند تا حدودی مانع سرمازدگی شود.
مکانیسم نخست مربوط می‌شود به افزایش فعالیت میکروارگانیسم‌های خاک که خودبخود سبب گرم شدن خاک در اطراف ریشه می‌شود. اگرچه چرخش شیره گیاهی در درون آوندها در فصل زمستان کند و بطئی است اما همین چرخش کند هم می‌تواند تا حدودی گرمای ریشه را به سرشاخه‌ها منتقل کند.

دومین سازوکار مربوط می‌شود به حفظ بیشتر رطوبت خاک که بدلیل بالا بودن گرمای ویژه آب مقدار کالری بیشتری در درون خاک ذخیره می‌شود. در طول روز آفتاب به سطح زمین می‌تابد و آن را گرم می‌کند و در شب خاک خشک بسرعت گرما را از دست می‌دهد. اما خاک مرطوب که مقدار بیشتری کالری ذخیره کرده است آهسته‌تر خنک می‌شود، در نتیجه احتمال سرمازدگی کاهش می‌یابد.
سومین ساز و کار هیومیک اسید برای مقابله با سرمازدگی اینست که رنگ تیره‌ای به خاک می‌دهد و در نتیجه انرژی خورشیدی بیشتر به خاک جذب می‌شود. از همه اینها گذشته هیومیک اسید و فولیک اسید متابولیسم درون سلولی را افزایش داده و با این مکانیسم هم به مقابله با سرما کمک می‌کند

نقش هیومیک‌ اسید در بهبود ریشه‌زایی گیاهان

تأثیر هیومیک اسید بر رشد ریشه چنان واضح و شگرف است که در مواردی حجم ریشه را تا چند برابر افزایش می‌دهد. چنانکه همه می‌دانیم گیاهی که ریشه‌های وسیعتر و قویتر دارد سالمتر و مقاومتر نیز خواهد بود.تقویت ریشه‌زایی با مکانیسم‌های متعددی مرتبط است. اولاً چنانچه قبلاً ذکر شد اصلاح ساختار فیزیکی خاک فضای مناسبتری را برای نفوذ ریشه ایجاد می‌کندثانیاً هیومیک اسید با افزایش نفوذپذیری سلول‌های ریشه به جذب بهتر موادغذایی و توسعه بیشتر گیاه کمک می‌نماید. از اینها گذشته ثابت شده است که هیومیک اسید با تولید بیشتر اسیدهای نوکلئیک و اسیدهای آمینه تکثیر سلولی را در کل گیاه و بخصوص در ریشه‌ها افزایش می‌دهد

نقش هیومیک اسید در افزایش مقاومت گیاه نسبت به خشکی

افزایش مقاومت نسبت به خشکی با ساز و کارهای متفاوتی انجام می‌شود. قبلاً دیدیم که هیومیک اسید با اصلاح فیزیکی و بهبود دانه‌بندی خاک فضای بیشتری برای نفوذ آب ایجاد می‌کند. بعلاوه مولکول‌های هیومیک اسید با مولکول‌های آب پیوندی تشکیل می‌دهند که تا حدود زیادی مانع از آب می‌گردد. از اینها گذشته مولکول‌های فولویک اسید (بخش ریز مولکول از هیومیک اسید) که به درون بافت‌های گیاهی نفوذ می‌کنند با پیوند شدن به مولکول‌های آب تعریق و تعرق گیاه را کاهش داده به حفظ آب در درون گیاه کمک می‌کنند

هیومیک اسید محرک ریشه‌زایی

هیومیک اسید محرک شناخته شده ریشه‌زایی است. به همین دلیل در نهالستان‌ها مقدار اندکی (کمتر از 20 گرم) گرانول هیومیک اسید را در چاله کاشت نهال می‌ریزند و با خاک مخلوط می‌کنند. همچنین برای تحریک رشد بذر می‌توان آن را با هیومیک اسید و یا فولویک اسید 2 در هزار آغشته کرد (بذرمال). مهمترین ساز و کار تحریک ریشه‌زایی، افزایش متابولیسم و نیز نفوذپذیری جدار سلول‌ها نسبت به آب و مواد غذایی می‌باشد. بعلاوه گرم نگهداشتن خاک و حفظ رطوبت نیز ممکن است در این جریان نقش داشته باشد

[us_single_image image=”5242″ style=”shadow-2″ onclick=”lightbox” animate=”afc” animate_delay=”0.4″]

انواع هیومیک اسید

کود اسید هیومیک دو نوع اصلی دارد:

  • نوع هیومیک فعال
  • نوع هیومیک غیرفعال

نوع غیرفعال، به‌طور مستقیم از منبع اصلی آن یعنی لئوناردیت استخراج می‌گردد. که در آب قابل‌حل نمی‌باشد.

نوع فعال، از هیومیک اسید غیرفعال استخراج می‌گردد. که دارای حالت‌های پودری و مایع می‌باشد. این نوع قابلیت حل شدن در آب را دارد.

  • فرمهای هیومیک اسید شامل گرانول یا پلیت ، مایع و پودری می باشد.
  • گرانول یا پلیت  فرم کم محلول در آب است و در واقع ازماده لیوناردیت Leonardite  هست که در دنیا به اسم هیومیک اسید نیمه محلول مخصوص مصرف خاکی فروخته می شود و همان نوع «غیر فعال هیومیک اسید» بشمار میرود . درصد هیومیک اسید آن در نمونه های تجاری حداقل می بایست  بالای %50 باشد و دارای خصوصیت های ویژه ای هست از جمله اسیدیته حدود 4 که برای مناطق پسته کاری گزینه مناسبی هست و اصلاح کننده خاک که می بایست در منطقه ریشه و به میزان کافی مصرف گردد تا بتوان از خواص آن بهره برد. این فرم دارای قیمت ارزانی بوده ( نسبت به فرمهای دیگر) و می توان مقادیر بالا مصرف نمود و در واقع این لیوناردیت وقتی در خاک در معرض رطوبت و pH  قلیایی قرار می گیرد هیومیک و فولویک اسید آن کم کم آزاد می شود و تا مدت نسبتا طولانی خواص آن باقی می ماند و در کنار عناصر و مواد آلی قرار گرفته و جذبشان را  افزایش می دهد.
  • فرم مایع که هیومیک و فولیک  اسید  استخراج  شده در محیط مایع هست ؛ هیومیک آن 10 تا 18 درصد هیومیک آزاد شده و فعال است و نیاز به زمان جهت آزاد شدن هیومیک آن نیست.
  • فرم پودری که در واقع همان مایع است که با روشها ی مختلف بصورت خشک شده پودری در آورده شده و همان حلالیت را، در عین فعال بودن هیومیک حفظ کرده است. و درصد آن 55% به بالا است. بیشتر برای مصرف در سیستمهای آبیاری طراحی شده. با توجه به اینکه فرایندهای مختلفی را در کارخانه طی کرده است قیمت به مراتب بالاتری نسبت به نمونه گرانول دارد( حدود 20 برابر قیمت) و نمی توان این دو فرم را مستقیم با هم مقایسه نمود. در ضمن نمی توان به مقدار بالا در هکتار مصرف نمود و چون قابل حل در آب هست برای مدت طولانی در خاک نمی ماند.  در ضمن هیومیک های فعال همانطور که ذکر شد، pH  قلیایی دارند.

 درحال حاضر همه فرمهای آن هم در داخل کشور تولید می شود و هم نمونه های وارد اتی آن وجود دارد. با توجه به تقسیم بندی موجود ،می بایست یک فرم خاص از نمونه داخلی و خارجی را با هم مقایسه کنیم ( مثلا پودری ) و با توجه به قیمت بهترین نوع را برگزینیم  و با توجه به مورد مصرف، فرم مورد نیاز را انتخاب نماییم.

زمان مصرف هیومیک اسید

از آنجائی که کود هیومیک اسید یک کود آلی هست. و مواد اولیه آن مواد طبیعی است، و یک کود شیمیایی نیست، محدودیت خاصی در زمان استفاده از آن نیست.اما بهتر است به‌طور منظم و در زمان مشخص فرایند کود دهی را انجام دهید. تا بیشترین تأثیر را داشته باشد. و اینکه گیاه یا درخت بتواند بیشترین مقدار مواد موجود در کود را جذب کند. بهترین زمان استفاده از هیومیک برای درخت‌ها، موقع کاشت نهال درخت است. البته در دوران باردهی درختان نیز متناسب با نوع درخت باید استفاده شود. استفاده از کود هیومیک قبل از کاشت نهال و یا محصول، قدرت حاصلخیزی خاک را بیشتر می‌کند. و همچنین نهال زودتر و سریع‌تر ریشه میزند. در کل بستر مناسبی برای رشد درخت و گیاه فراهم می‌آورد.گیاهان و درخت‌ها در دو زمان بیشترین نیاز را به کود دهی و تغذیه دارند. یک‌بار در دوره رشد گیاه و درخت، و همچنین در موقع میوه دهی.معمولاً پیشنهاد می‌شود هرسال 2 بار کود دهی هیومیک را انجام دهید. این فرایند بستر بسیار مناسبی برای رشد گیاهان فراهم می‌کند.

نحوه مصرف هیومیک اسید

در مورد میزان مصرف هیومیک اسید پودری باید به این نکته توجه کرد که بهترین مرجع تعیین کننده میزان مصرف هیومیک اسید پودری خود شرکت تولید کننده می باشد. اما انواعی از اسیدهای هیومیک پودری با توجه به مقدار درصد هیومیک اسید موجود و سایر عناصر مقدار حداقل یک کیلوگرم تا 2 کیلوگرم در هکتار به صورت محلول پاشی و یا 3-5 کیلوگرم در هکتار به صورت آبیاری است.

اسید هیومیک مایع دارای درصد هیومیک و فولویک اسید پایین تری نسبت به اسید هیومیک های پودری دارد. با این حال مصرف این نوع اسید هیومیک بخصوص در مورد آبیاری قطره ای مزایای فراوانی دارد. این نوع اسید هیومیک نسبت به نوع پودری دارای حلالیت بیشتری بوده و اصلارسوب نمی دهند. میزان مصرف هیومیک اسید مایع نیز به میزان 5-10 لیتر در هکتار می باشد. البته این موارد نیز طبق نظر شرکت تولید کننده کود قابل تغییر می باشد.

[us_btn text=”مشاوره و خرید” link=”url:https%3A%2F%2Fneginsabzsaveh.com%2F%25d8%25aa%25d9%2585%25d8%25a7%25d8%25b3-%25d8%25a8%25d8%25a7-%25da%25a9%25d8%25a7%25d8%25b1%25d8%25b4%25d9%2586%25d8%25a7%25d8%25b3%25d8%25a7%25d9%2586-%25d9%2581%25d8%25b1%25d9%2588%25d8%25b4%2F|title:%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B3%20%D8%A8%D8%A7%20%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86%20%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4|target:%20_blank|rel:nofollow” color=”custom” bg_color=”#009e0d” text_color=”#ffffff” align=”center” iconpos=”right”]
[:]

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

مشاوره رایگان